Archiwa kategorii: Miasta

Gołotczyzna

DSC_0363a.jpg
Dwór hrabiny

            Gołotczyzna – to wieś położona nad rzeką Soną, około 12 km na południe od Ciechanowa. Administracyjnie znajduje się w województwie mazowieckim, powiecie ciechanowskim, w gminie Sońsk. W 1880 właścicielką majątku ziemskiego w Gołotczyźnie została hrabina Aleksandra z Sędzimirów Bąkowska (1851-1926). Tu też ponad ćwierć wieku spędził Aleksander Świętochowski – pisarz, publicysta, jeden z głównych przedstawicieli polskiego pozytywizmu. Razem poświęcili się szczytnej idei działalności społeczno – oświatowej. Pani Aleksandra założyła szkołę gospodarstwa domowego dla dziewcząt wiejskich i wspólnie z pisarzem szkołę rolniczą dla chłopców.

W rozległym parku na skraju wsi znajduje dworek hrabiny Aleksandry, w którym niegdyś mieściła się wspomniana szkoła dla dziewcząt. Obecnie budynek jest filią Muzeum Szlachty Mazowieckiej z Ciechanowa. Natomiast w głębi ogrodu usytuowano willę Krzewnia, w której przez wiele lat żył i tworzył Aleksander Świętochowski. Obecnie jest siedzibą Muzeum Pozytywizmu.

Więcej…

Dwór Brochockich w Małym Możejkowie

DSC_0565a.jpg Mały Możejków (Białoruś), Dwór Römerów i Brochockich

                 W I połowie XIX wieku majątek należał do rodu Römerów, którzy w miejscu wcześniejszego drewnianego wybudowali dwór murowany w stylu klasycystycznym. W drugiej połowie XIX wieku majątek stał się własnością rodziny Brochockich herbu Prawdzic. Założono wówczas 6-hektarowy park krajobrazowy z trzema stawami, sad i wzniesiono kilka murowanych budynków gospodarczych, w tym stajnię. Na początku XX wieku dokonano gruntownej modernizacji dworu. Majątek pozostawał w rękach Brochockich do wybuchu II wojny. Po wojnie posiadłość przekształcono w sowchoz „17 września”. Zachowane budynki odrestaurowano, we dworze mieści się Rada Wiejska, a pomieszczenia gospodarcze wykorzystuje sowchoz.

Pałace, zamki…

Pałac Druckich-Lubeckich w Szczuczynie

DSC_0471a.jpg Szczuczyn (Białoruś), Pałac Druckich-Lubeckich

            Neoklasycystyczny, dwukondygnacyjny zespół pałacowy składający się z trzech korpusów został wybudowany przez ostatniego właściciela szczuczyńskich dóbr, księcia Władysława Druckiego-Lubeckiego w końcu XIX wieku. Wzorowany był na pałacu Petit Trianon, wzniesionym przez Ludwika XV w ogrodach Wersalu dla Madame Pompadour. W czasach ZSRR mieścił się w nim klub oficerski dla lotników z pobliskiej bazy lotniczej. Częściowo zachował się wystrój wnętrz. Po rozpadzie ZSRR i likwidacji jednostki lotniczej pałac stracił właściciela i popadał w ruinę. Aktualnie jest w trakcie remontu i prawdopodobnie stanie się siedzibą Centrum Twórczości Dzieci i Młodzieży.

Pałace, zamki…

Pałac Krasińskich w Świsłoczy

DSC_0164a.jpg Świsłocz pod Grodnem (Białoruś), Pałac Krasińskich

           Rezydencja Marty Marii hrabiny Krasińskiej z Pusłowskich to modernistyczny pałacyk wybudowany na wysokim brzegu Świsłoczy pod koniec XIX wieku. Hrabina Maria, jako dama carskiego dworu większość czasu spędzała w Petersburgu lub Warszawie. Do Świsłoczy przyjeżdżała na letnie wakacje. Zapraszała na spotkania towarzyskie osobistości ze świata polityki, literatury i sztuki. Królikarnia w Warszawie i Świsłocz pod Grodnem były dobrze znane wyższym sferom…

Pałace, zamki…

Śladami Adama Mickiewicza

DSC_0846a                 Adam Bernard Mickiewicz przyszedł na świat w Wigilię Świąt Bożego Narodzenia 1798 roku w Zaosiu lub Nowogródku. Nie jest znane dokładne miejsce urodzenia, gdyż nie określa tego jego metryka. Był synem Mikołaja Mickiewicza, adwokata sądowego w Nowogródku i komornika mińskiego, oraz Barbary z Majewskich, córki ekonoma z pobliskiego Czombrowa.

             Zaosie, Świteź, Nowogródek miejsca niezwykle ważne dla Adama, tam dorastał, kształcił się i sposobił do życia. Tam też jako dwunastoletni chłopiec obserwował wiosną 1812 roku triumfalny marsz armii napoleońskiej na Moskwę, a zimą jej przerażający odwrót. Z tych miejsc czerpał inspiracje do swych dzieł. W 1815 roku wyjeżdżając na studia do Wilna Adaś Mickiewicz ostatecznie zamyka etap dzieciństwa i już jako Adam Mickiewicz wkracza w dorosłe życie…

Więcej…

Stare Wasiliszki

DSC_0564a       Stare Wasiliszki to wieś w północno – zachodniej Białorusi, w rejonie szczuczyńskim obwodu grodzieńskiego. Do 1939 roku leżała w granicach II Rzeczypospolitej, w województwie nowogródzkim, powiecie lidzkim. Ta niewielka miejscowość położona jest na nieznacznym wzniesieniu na północnym skraju doliny rzeki Lebiedki. Przez wieś przebiega lokalna droga Wasiliszki – Ostryna, a 10 kilometrów na południe magistralna trasa M6 Grodno – Mińsk. Nad wsią, w której przeważa drewniana zabudowa, góruje neogotycki dwuwieżowy kościół.

         Tu 16 lutego 1939 roku na świat przyszedł Czesław Juliusz Wydrzycki, czyli gwiazda polskiego rocka Czesław Niemen. Tu również w rodzinnym domu artysty powstało jego muzeum…

Więcej…

Grodno

DSC_0227a         Dawny książęcy gród Wielkiego Księstwa Litewskiego dzisiaj jest miastem obwodowym na Białorusi, liczącym ponad 300 tysięcy mieszkańców, z których jedną czwartą stanowią Polacy. Jest siedzibą administracyjną obwodu grodzieńskiego, ważnym ośrodkiem przemysłowym, węzłem kolejowym i drogowym. Znajduje się tu siedziba Związku Polaków na Białorusi i polskiego Konsulatu Generalnego. Malowniczo położone na wysokich nadniemeńskich wzgórzach, obok Lwowa i Wilna, zaliczane jest do najpiękniejszych miast kresowych i jednocześnie najmniej znane. A przecież kiedyś wraz z Warszawą pretendowało do miana stolicy Rzeczpospolitej Obojga Narodów

Więcej…

Polskie ślady na białoruskiej ziemi

Zamek w Mirze
Zamek w Mirze

             Prawie dwa tygodnie fantastycznej wędrówki polskimi śladami po białoruskiej ziemi już za mną… Przejechałem 3200 kilometrów, odwiedziłem ponad pięćdziesiąt miast, miasteczek, wsi. Zwiedziłem niezliczoną ilość obiektów. Spacerowałem ścieżkami Elizy Orzeszkowej, Adama Mickiewicza, zanurzyłem się w Świtezi i zaglądałem do ziemiańskich dworów. Odkrywałem zagubione wśród pól i lasów stare polskie cmentarze, wchodziłem do klasztornych krypt i słuchałem soczystych opowieści o losach tych ziem. Niestety, im dalej na wschód tym mniej pamiątek: cmentarze, samotne groby, charakterystyczne barokowe fasady kościołów, pałacyki czy pojedyncze budynki. Wieki intensywnej rusyfikacji oraz bolszewickiego terroru i laicyzacji odcisnęły swe piętno, tym bardziej cieszy gdy w jakimś starym parku odsłaniają się nagle polskie napisy…

            Oczywiście dużo z tych rzeczy umknęłoby mojej uwadze gdyby nie niezwykły przewodnik. Pan Stanisław Poczobut – Odlanicki, mieszkaniec Grodzieńszczyzny, to chodząca encyklopedia tych ziem. Część swej wiedzy przelał na papier i wydał klika książek. Doskonały gawędziarz, może bez końca opowiadać o historii Kresów, zapomnianych miejscach, koligacjach ziemiańskich, krążących legendach. A wszystko to okraszone dowcipem i przekazywane z charakterystycznym kresowym zaśpiewem.

          Mnóstwo wrażeń, ogrom informacji i ponad dwa tysiące zdjęć… Muszę ochłonąć, poukładać materiał, doczytać co nieco i dopiero zacznę stopniowo opisywać swą wędrówkę oraz zamieszczać na stronie. Będę się posiłkował publikacjami pana Stanisława, tym bardziej że autor wyraził zgodę na zamieszczanie fragmentów jego prac…

Mapa wędrówki

Mapkę najlepiej oglądać w trybie „Full screan” – kwadracik w prawym górnym rogu.

Dyneburg

DSC_0139a1          Leżący na prawym brzegu Dźwiny, około 200 kilometrów na południowy wschód od Rygi,  Dyneburg (obecnie Daugavpils) to dawna stolica Inflant Polskich (Łatgalii). Jest drugim po Rydze największym łotewskim miastem oraz głównym ośrodkiem ludności polskiej na Łotwie.

          Powstanie miasta zapoczątkowało wybudowanie w 1275 roku, przez inflanckiego mistrza Zakonu Krzyżackiego Ernsta von Rassburga, kamiennej warowni. Do Inflant na przestrzeni wieków rościły pretensje państwa ościenne, co było przyczyną licznych konfliktów. Zamek próbowali bez powodzenia zdobyć Litwini, udało się to  armii moskiewskiej Iwana III Srogiego. Po sekularyzacji Zakonu w 1561 roku Dyneburg wraz z większą częścią Inflant znalazł się w granicach Rzeczpospolitej Obojga Narodów

Więcej…