Archiwa kategorii: Mazowsze

Mazowieckie wierzby

DSC_0089aWierzba Przydrożna

Polska wierzba, krzywa, pochylona,
Piorunami trafiana raz po razie,
Ma tysiące gałęzi, zieleńszych od liści,
Prostych, promiennych,
Które biją z jej piersi jak akty strzeliste,
Ku niebu, w ekstazie!
Wielki, wielki mam sentyment dla tej wierzby!
Jak ona wierzy w życie! –
I my wierzmy…

                                          Maria Pawlikowska – Jasnorzewska

Krajobrazy…

Ławice Kiełpińskie

DSC_0937a          Ławice Kiełpińskie to rezerwat ornitologiczny założony, dzięki staraniom Ogólnopolskiego Towarzystwa Ochrony Ptaków, w grudniu 1998 roku. Obejmuje wyspy, piaszczyste łachy oraz wody Wisły w granicach gmin: Łomianki, Jabłonna  i warszawskiej dzielnicy Białołęka.

          Przedmiotem ochrony są miejsca gniazdowania ptactwa wodno-błotnego, szczególnie kolonie gniazdowe rybitwy białoczelnej, a także miejsca lęgowe mew, sieweczek, brodźca piskliwego, tracza nurogęsia czy zimorodka.

              Tereny objęte ochroną stanowią także przystanek na trasie wędrówek kormoranów, czapl, kaczek. Wydry i bobry mają tu swój mały eden, można również spotkać sarnę, dzika czy innego leśnego mieszkańca. Brzegi i wyspy porastają gęste olszowe i wiklinowe zarośla, nad którymi górują strzeliste topole i olchy.

Kanał Żerański

DSC_0807a
Kanał Żerański

                  W XIX wieku, na skutek wyjątkowo niekorzystnej pruskiej polityki celnej na towary spławiane do bałtyckich portów, powstały projekty dróg wodnych do Bałtyku przez Narew i Niemen. Wybudowano dwa spławne kanały. Pierwszy – Kanał Augustowski – połączył Narew z Niemnem. Drugi – Kanał Królewski – zespolił Bug z Dnieprem, otwierając drogę wodną między Morzem Czarnym a Bałtykiem.

             Na początku XX wieku opracowano projekt trzeciego kanału, łączącego Wisłę z Bugiem. Koncepcję jego przebiegu zmieniano kilkakrotnie by ostatecznie przyjąć odcinek Żerań – Zegrze. Pierwsze prace ruszyły w 1919 roku, ale szybko je przerwano. W latach 1935 – 1938 wykonano zaledwie 2,5 kilometrowy odcinek. Pomysł odkurzono w 1950 roku i w 1951 ruszyły prace budowlane Kanału Żerańskiego. Ze względu na występujące na Wiśle wyższe stany wody niż w Kanale obydwa cieki połączyła jednokomorowa śluza. Natomiast północny odcinek od Aleksandrowa do Nieporętu oparto o fragment dawnego Kanału Królewskiego, odwadniającego tereny zalewowe rzeki Długiej.

            Kanał Żerański ma duże znaczenie lokalne. Elektrociepłownia Żerań wykorzystuje kanał jako zbiornik wody technologicznej. Przy śluzie jest też port o stałym poziomie lustra wody, w którym dokują m.in. barki transportowe. Kanał jest też jednym z największych w Warszawie skupiskiem wędkarzy. Z powodu zrzutu wody technologicznej z elektrociepłowni woda w kanale jest zdecydowanie cieplejsza niż np. w Wiśle, co wpływa na liczebność ryb.

Źródło: Wikipedia

Gołotczyzna

DSC_0363a.jpg
Dwór hrabiny

            Gołotczyzna – to wieś położona nad rzeką Soną, około 12 km na południe od Ciechanowa. Administracyjnie znajduje się w województwie mazowieckim, powiecie ciechanowskim, w gminie Sońsk. W 1880 właścicielką majątku ziemskiego w Gołotczyźnie została hrabina Aleksandra z Sędzimirów Bąkowska (1851-1926). Tu też ponad ćwierć wieku spędził Aleksander Świętochowski – pisarz, publicysta, jeden z głównych przedstawicieli polskiego pozytywizmu. Razem poświęcili się szczytnej idei działalności społeczno – oświatowej. Pani Aleksandra założyła szkołę gospodarstwa domowego dla dziewcząt wiejskich i wspólnie z pisarzem szkołę rolniczą dla chłopców.

W rozległym parku na skraju wsi znajduje dworek hrabiny Aleksandry, w którym niegdyś mieściła się wspomniana szkoła dla dziewcząt. Obecnie budynek jest filią Muzeum Szlachty Mazowieckiej z Ciechanowa. Natomiast w głębi ogrodu usytuowano willę Krzewnia, w której przez wiele lat żył i tworzył Aleksander Świętochowski. Obecnie jest siedzibą Muzeum Pozytywizmu.

Więcej…

Zamek Książąt Mazowieckich

     Ciechanowskie wieże piękniej wznoszą się w moim wspomnieniu niż Mont Blanc, która nieba dotyka, a wody Łydyni milej szepczą w moich uszach niż wodospady rozbijające się z szumem o Helwecji skały…

Zygmunt Krasiński

DSC_0443a.jpg Ciechanów, Zamek Książąt Mazowieckich

              Zamek Książąt Mazowieckiech w Ciechanowie został wzniesiony w bagiennym terenie, na prawym brzegu rzeki Łydyni, w drugiej połowie XIV wieku. Ceglana warownia ma kształt regularnego czworoboku z dwiema masywnymi basztami od strony rzeki. W północnej części dziedzińca ulokowano pałac książęcy.  Po pożarze w 1467 roku  zamek odbudowano, wzmocniono i unowocześniono. Jednak najlepsze lata świetności warowni przypadły na wiek XVI. Wówczas fortecę przebudowano w stylu renesansowym i stała się rezydencją królowej Bony. Największych zniszczeń zamku dokonały wojska Karola Gustawa w okresie potopu szwedzkiego.

Zamek Książąt Mazowieckich w Ciechanowie jest rzadkim w Polsce przykładem fortecy nizinnej.

Więcej zdjęć…

Cmentarz garnizonowy w Wieliszewie

DSC_0532a.jpg            Rozkaz cara Mikołaja II z 4 grudnia 1899 roku uprawomocnił decyzję o wykupie działki o powierzchni około 2,5 ha w majątku Wieliszew i założeniu na niej cmentarza garnizonowego.

          Miejsce wybrano na piaszczystym dosyć rozległym pagórku, położonym tuż przy linii kolejowej Jabłonna – Zegrze, około dwustu metrów od Traktu Petersburskiego, 4 km od koszar w Jabłonnie i 2 km od Zegrza. Cmentarz otoczono rowem i niewysokim wałem, a przed główną bramą wybudowano stróżówkę. W planach była również kaplica cmentarna, na którą środki zbierano w postaci datków w okolicznych garnizonach. Jak przystało na cmentarz garnizonowy, teren podzielono na kwartały i przydzielono poszczególnym jednostkom stacjonującym w garnizonach Jabłonna i Zegrze. Rozgraniczały je alejki wysadzone drzewami i krzewami. Cmentarz miał służyć żołnierzom obu wyznań, urzędnikom i pracownikom cywilnym zatrudnionym w obu garnizonach oraz członkom ich rodzin. Dlatego też, w dniu 20 kwietnia 1902 roku, uroczystego poświęcenia nekropolii dokonali wspólnie pop z zegrzyńskiej twierdzy i ksiądz z parafii w Wieliszewie…

Więcej…

Wojskowy Cmentarz prawosławny w Nowym Modlinie

            Wraz z rozpoczęciem budowy warowni modlińskiej w jej okolice sprowadzono ludność rosyjską z guberni pskowskiej. Osadników osiedlano w rosyjskich koloniach w pobliżu budowanych fortów, m. in. w Kolonii Kosewka, Szczypiorna, Konstantynówka, Zakroczymska i Aleksandryjska (obecnie Stanisławów). W 1837 roku w modlińskiej cytadeli oddano dla potrzeb wojska cerkiew pw. św. Jerzego Zwycięzcy. Natomiast w latach 1844 – 1846 dla osadników wybudowano okazałą cerkiew pw. św. Aleksandry w Kolonii Aleksandryjskiej.

            W pierwszej połowie XIX wieku, na wschodnim skraju osady Modlin Nowy (obecnie Nowy Modlin), tuż przy drodze Stanisławów – Kosewo założono cmentarz prawosławny, na którym chowano żołnierzy rosyjskich z załogi modlińskich fortów i członów ich rodzin. Na terenie cmentarza istniała kaplica Ikony Matki Bożej „Wszystkich Strapionych radości”…

Więcej…

Cmentarz forteczny Twierdzy Modlin

DSC_0780a
Żołnierskie mogiły z 1939 roku

            Cmentarz założono prawdopodobnie w okresie wojen napoleońskich. Chowano wówczas poległych z załogi broniącej Modlina w 1813 roku. W czasie I Wojny Światowej grzebano zabitych żołnierzy armii niemieckiej i rosyjskiej, w tym Polaków walczących w mundurach armii zaborców. Niestety, do naszych czasów zachowała się tylko jedna zbiorowa mogiła żołnierzy, którzy stracili życie w czasie szturmu fortu XVI. Innych poległych uświetnia żeliwny krzyż na betonowej podstawie z częściowo zatartą tablicą głoszącą:  „1914-1920 Pamięci poległych i zmarłych żołnierzy tu pochowanych”. Najstarszymi grobami polskich żołnierzy jest dziewięć mogił legionistów z pułków piechoty Legionów przebywających w Twierdzy w czasie tzw. kryzysu przysięgowego, w latach 1916-1917…

Więcej…

Twierdza Modlin

DSC_0257a
Koszary obronne

                 Twierdza Modlin (rosyjska nazwa Nowogieorgiewsk) – zbudowana u zbiegu Wisły i Narwi, około 30 km na północny zachód od Warszawy. Składa się z cytadeli położonej na prawym brzegu Narwi, umocnionych przedmości: kazuńskiego i nowodworskiego oraz z dwóch pierścieni fortów. Jest jedną z największych i najlepiej zachowanych twierdz w Polsce.

            Dotychczasowy opis uzupełniłem nowymi zdjęciami nie tylko cytadeli ale kilku fortów zewnętrznych. Wrażenie robią filary mostu gen. J. H. Dąbrowskiego. Niewątpliwą ciekawostką jest zachowany oryginalny orzeł Księstwa Warszawskiego nad bramą „Północy”. Zaś sama Twierdza w jesiennych barwach wygląda imponująco…

Więcej…