Forty zewnętrzne Twierdzy Modlin

DSC_0251a               Zewnętrzny pierścień fortów, składający się z 10 umocnień betonowych z osłonami żelbetowymi i stalowymi wieżyczkami pancernymi, budowano w latach 1912 – 1914. Rozmieszczono je w odległości 5 – 10 kilometrów od cytadeli, numerując od IX do XVIII, a dzieła pośrednie od D-1 do D-9. Tylko nieliczne z tych obiektów zostały ukończone do czasu rozpoczęcia wojny. Na części umocnień nawet nie rozpoczęto prac budowlanych.

Wybudowano lub planowano wybudować:

a) forty: Fort IX (IXd) – Grochale*, Fort X (Xc) – Henrysin, Fort XI (XIb) – Kroczewo, Fort XII – Janowo, Fort XIII (XIIIa) – Błogosławie, Fort XIV (XIVc) – Toruń, Fort XVI (XVIa) – Czarnowo, Fort XVII (XVIIb) – Janówek, Fort XVIII (XVIIIb) – Boża Wola;

b) dzieła posrednie: D-1 (Xa) – Wólka Smoszewska, D-2 (Xb) – Trębki Stare*, D-3 (XIa) – Tomaszówka, D-4 (XIc) – Strubiny, D-5 (XIIIb) – Falbogi*, D-6 (XIIIc) – Śniadówka*, D-7 (?) – Czarnowo*, D-8 (XVIc) – Czarnowo, D-9 (XVIIa) – Janówek, D-10 (XVIIIa) – Janówek,

c) grupy fortowe: Goławice (XIVa, XIVb), Carski Dar (XVa, XVb).

* –  umocnienia nieistniejące

Fort XVII (XVIIb) Janówek.

             Jeden z fortów zewnętrznego pierścienia Twierdzy Modlin, wznoszony w latach 1912-1914, ale nieskończony. Wraz z Fortem IV i Dziełem D-9 tworzył Grupę Fortową „Janówek”, w której pełnił rolę fortu głównego. Powstał na podstawie projektu standardowego fortu Bujnickiego z 1910 roku, jako fort piechoty o narysie trójkąta, otoczony wałem i fosą z ziemną przeciwskarpą. Trzon fortu stanowiła trapezowa podwalnia umieszczona pod nasypem wału czołowego. Na jej stropie utworzono betonowe stanowiska strzeleckie dla piechoty. W barkach fortu wybudowano dwie wieżyczki obserwacyjne, ale bez kopuł pancernych, których nie zdążono zamontować. Nie wybudowano również kaponiery przeciwskarpowej i dodatkowego stanowiska bojowego w czołowej części wału. Prowadzące do planowanych obiektów chodnik i poterna zostały zamurowane na końcu wału.

              W czasie I wojny, wycofujący się Rosjanie wysadzili główne elementy fortu. W części czołowej pozostał jedynie fragment poterny. Zachowały się również chodniki prowadzące do wież artyleryjskich oraz przelotnia w prawym barku. Obecnie fort jest otoczony ogródkami działkowymi i można go zwiedzać od maja do października. 

 

Fort XVIII (XVIIIb) Boża Wola.

                Ostatni w kolejności fort zewnętrznego pierścienia Twierdzy Modlin, wznoszony w latach 1912-1915 i nieukończony. Betonowy, z wodną fosą miał zamykać odcinek twierdzy między Wisłą a Grupą Fortową „Janówek”. Fort został wysadzony przez wycofujące się wojska rosyjskie w 1915 roku. Teren fortu przecina droga wojewódzka nr 630. Ocalałe fragmenty po południowej stronie drogi są w rękach prywatnych i służą działalności gospodarczej. Natomiast pozostałości po północnej stronie szosy zostały rozebrane, a teren splantowano. Widoczne wzniesienie terenu ciągnące się wzdłuż drogi, to nieczynne miejskie wysypisko śmieci.

                      29 września 1939 r. o godz. 08.00 w okolicach fortu, na drodze Modlin – Jabłonna, dowódca obrony Modlina gen. Wiktor Thommee złożył dowódcy wojsk niemieckich gen. Adolfowi Strausse meldunek kapitulacyjny, co uwieczniła kronika niemiecka. Na filmie widać między innymi ruiny fortu XVIII.

 

Dzieło D-1 (Xa) Wólka Smoszewska.

                  Jedno z dzieł pośrednich pierścienia zewnętrznego Twierdzy Modlin, wzniesione w latach 1912-1915 na wysokiej północnej skarpie Wisły. Teren pocięty głębokimi rowami fortecznymi i zakrzaczony. Oprócz ziemnych umocnień nie zachowały się żadne budowle. Obiekt jest wykorzystany na potrzeby działek rekreacyjnych, a grzbiety licznych wałów łączy współczesna sieć kładek. 

 

Dzieło D-9 (XVIIa) Janówek.

                    Jest to fortyfikacja pośrednia zewnętrznego pierścienia fortów Twierdzy Modlin. Została wzniesiona we wsi Janówek Pierwszy w latach 1912-1915 i weszła, wraz z fortami IV i XVII, w skład Grupy Fortowej „Janówek”. Właściwie były to koszary obronne, których budowy nie ukończono. W 1915 roku obiekt został wysadzony przez wycofujących się Rosjan. Do dnia dzisiejszego przetrwało niewiele. Tylko kilka żelbetowych bloków i pionowa ściana wykorzystywana jako ścianka wspinaczkowa. Natomiast otocznie fortu jest placem taktycznym do paintballa.

 

Dzieło D-10 (XVIIIa) Janówek.

       Ostatnie z dzieł pośrednich Twierdzy Modlin, wzniesione w ramach budowy zewnętrznego pierścienia fortów w latach 1912-1915 i też nieukończone. Dzieło miało za zadanie osłaniać międzypole między Fortem XVII Janówek, a fortem XVIII Boża Wola. Betonowe dzieło piechoty jest jednym z najmniej znanych obiektów twierdzy. W 1915 roku, w momencie wycofywania się wojsk rosyjskich umocnienie zostało wysadzone, ale zachowało się w dosyć czytelnym stanie do dnia dzisiejszego. 

 

 Powrót do ⇒ Twierdza Modlin

VN:F [1.9.22_1171]
Rating: +51 (from 51 votes)

Jedno przemyślenie nt. „Forty zewnętrzne Twierdzy Modlin

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *