Historia gostynińskiej warowni sięga końca XIV wieku, gdy na polecenie księcia Siemowita IV rozebrano istniejące drewniane umocnienia i rozpoczęto budowę murowanego zamku gotyckiego. Powstał na planie prostokąta, z jedną czworoboczną wieżą i budynkiem mieszkalnym zwanym Domem Wielkim. Całość spinał mur obronny, a zwodzonego mostu i bramy broniło murowane przedbramie. Zamkowy dziedziniec wypełniała drewniana zabudowa, a tuż za północnym murem powstało podzamcze. W drugiej połowie XV wieku, gdy gostynińską ziemię wcielono do Korony Polskiej, a zamek stał się siedzibą starosty królewskiego, nieznacznie go rozbudowano. Wzdłuż muru południowego wybudowano pomieszczenia dla załogi zwane Domem Mniejszym i rozbudowano wieżę bramną.
Zamek zasłynął jako więzienie cara rosyjskiego Wasyla IV Szujskiego i jego braci Dymitra oraz Iwana. Po rozgromieniu armii moskiewskiej pod Kłuszynem i wkroczeniu hetmana Żółkiewskiego do Moskwy bojarzy zmusili cara do abdykacji i oddali go w niewolę Królowi Zygmuntowi III Wazie. Pobyt carewiczów w Gostyninie trwał kilka miesięcy i zakończył się tragicznie. 12 września 1612 roku zmarł car Wasyl IV, pięć dni później jego brat Dymitr, a po dwóch kolejnych miesiącach żona Dymitra – Katarzyna. Najmłodszy z jeńców – Iwan został uwolniony przez króla Władysława IV i pozostał w jego służbie do 1619 roku. Śmierć carewiczów wzbudzała wiele podejrzeń, ale prawda była raczej prozaiczna – tzw. morowe powietrze, czyli choroba zakaźna.
Od potopu szwedzkiego zamek ulegał stopniowemu niszczeniu. Nie oszczędziły go również wojna północna i starcia konfederatów barskich z Rosjanami. Po III rozbiorze Polski władze pruskie poleciły rozebrać podupadającą twierdzę. W 1824 roku car Aleksander I przekazał teren warowni parafii ewangelickiej, która wykorzystując istniejące ruiny wzniosła neogotycką świątynię, działającą do 1945 roku. Po zakończeniu II wojny światowej kościołem zarządzała parafia rzymskokatolicka i użytkowała do 1978 roku. Opuszczone wzgórze zamkowe przejęły Zakłady Sprzętu Oświetleniowego “POLAM”, a od 1995 roku obiekt stał się własnością miasta. W 2009 roku na na wzgórzu wybudowano nowy stylizowany na zamek obiekt, przylegający do neogotyckiego kościoła, obecnie pełniącego funkcję Sali Kolumnowej. W nowe mury wkomponowano fragmenty średniowiecznego zamku. Kompleks pełni role hotelowo – konferencyjne, a zarządza nim „Agencja Rozwoju i Promocji Zamek” sp. z o.o. w Gostyninie.
Więcej zdjęć mieszkalnych fortyfikacji w galerii:
Pałace, zamki…
Źródło:
1) Wikipedia – Zamek w Gostyninie
2) Wikipedia- Zamek Gostyniński
