Bieszczady kojarzą się nam przede wszystkim z bezkresnymi połoninami, szumem wiatru w trawach i dziką, nieokiełznaną przyrodą. Mało kto jednak wie, że u samych wrót tej magicznej krainy, pośród gęstych lasów Gór Słonnych, drzemie świadek burzliwej i krwawej historii regionu. Podróżując w te strony, warto na chwilę zwolnić bieg, zboczyć z głównego szlaku i pozwolić się zaprosić na spotkanie z przeszłością. Na stromym, zalesionym wzgórzu, tuż nad zakolami leniwie meandrującego Sanu, wznoszą się dumne ruiny zamku Sobień. To niezwykłe miejsce, ukryte obecnie na terenie rezerwatu przyrody, ujmuje nie tylko surowym pięknem kamiennych murów, ale i jedną z najwspanialszych, malowniczych panoram doliny Sanu, jaka rozpościera się z tutejszej platformy widokowej. Sobień to jednak nie tylko zapierający dech w piersiach krajobraz i raj dla fotografów. To także opowieść o potędze rodu Kmitów, najazdach węgierskich, wojennych pożogach i tajemnicach, które do dziś błądzą nocami po zamkowych dziedzińcach. Warto odbyć spacer po tych zapomnianych, pełnych magii ruinach, które jesienią i wiosną odkrywają przed nami zupełnie inne, fascynujące oblicza.
Walory obronne dominującej nad okolicą góry dostrzeżono już w mrokach Średniowiecza, jednak nie ma całkowitej pewności co do czasu powstania zamku. W wyniku prowadzonych badań archeologicznych przyjęto istnienie drewniano – ziemnego grodu wraz z podgrodziem w początkach XIII wieku. Obiekt w okresie swego istnienia był kilkakrotnie niszczony przez najeźdźców bądź samoistne pożary, odbudowywany i przebudowywany. Prawdopodobnie na przełomie XIII i XIV wieku powstał zamek murowany. Początkowo był on własnością królewską, rozbudowany i umocniony za panowania Kazimierza Wielkiego. Władysław Jagiełło nadał go wraz z okolicznymi wsiami potężnemu i zasłużonemu rodowi Kmitów. Przypuszczalnie w latach 1474 i 1512, podczas węgierskich najazdów, zamek również poważnie ucierpiał. Na początku XVI wieku Kmitowie przenieśli swoją siedzibę do nowo wybudowanego zamku w Lesku. Sobieńska warownia zaczęła nieuchronnie popadać w ruinę, z której nie podnieśli już jej kolejni właściciele (Stadniccy, Ossolińscy, Mniszchowie, Krasiccy).
Zapomniane wzgórze stopniowo zarastało lasem dając schronienie beskidzkim zbójom, a w XVIII wieku konfederatom barskim. W czasie I Wojny Światowej kamienne mury bardzo ucierpiały od ostrzału artyleryjskiego. Działania militarne II Wojny ominęły wzgórze, jedynie niemieckie oddziały wysadziły zlokalizowany u jego zachodniego podnóża bunkier linii Mołotowa. Natomiast same ruiny stały się kryjówką sotni UPA, której ślady wyryte na murach jeszcze można dostrzec. Do dziś zachowały się fragmenty murów obronnych, budynku mieszkalnego i wieży. Od strony wejścia do zamku widoczne są pozostałości ziemnych wałów otaczających podzamcze. Dla turystów zbudowano pomosty ułatwiające poruszanie się w terenie i platformę widokową na dolinę Sanu. Obecnie porośnięte lasem wzgórze wchodzi w skład rezerwatu przyrody „Góra Sobień„.
Sobieńskie ruiny, jak na prawdziwy zamek przystało, mają też swoje legendy. W zamku straszyły dwie damy – czarna i biała. Pierwsza, to prawdopodobnie duch Anny Kmity, która zginęła w płonącym zamku podczas najazdu Węgrów. Czarno odziana postać snuła się po ruinach, a kiedy Kmitowie przenieśli się do Leska, powędrowała wraz z nimi (więcej Czarna Dama) . Druga, to Margarita piękna żona kasztelana Kmity, która zakochała się z wzajemnością w węgierskim rycerzu. Zdradzony mąż kazał ją żywcem zamurować w zamkowych piwnicach. Powiadomiony o tym rycerz zebrał ludzi, uderzył na Sobień i zdobył go, ale kochanki nie uratował. Zginęła w lochu wysadzonym na rozkaz kasztelana i ukazuje się na murach zamku w księżycowe noce (więcej Biała Dama).
Zamek późną wiosną
Zamek jesienią
Panorama
Dojazd
Zamek Sobień znajduje się na terenie wsi Manasterzec. Jadąc drogą nr 84 z Sanoka do Leska, na początku miasta należy skręcić w lewo, w ulicę Stawową (tuż przed Biedronką). Po sześciu kilometrach, mijając skrzyżowanie na Bezmiechową, wieś Łukawica, zatrzymujemy się na parkingu pod zamkiem.
Lokalizacja
Linki
- Wikipedia – Zamek Sobień
- Zamkomania.pl – Zamek Sobień
Dodaj komentarz