Rezerwat „Kępa Redłowska” w Gdyni, ze względu na malownicze położenie w atrakcyjnym krajobrazowo i przyrodniczo terenie, jest chętnie odwiedzany przez turystów. Obejmuje obszar wzdłuż Zatoki Gdańskiej: od Polanki Redłowskiej do rzeki Kaczej w Orłowie. Chroni on piękny fragment nadmorskiego krajobrazu: klifowy brzeg poprzecinany głębokimi wąwozami i porośnięty naturalnym lasem bukowym. Trafiają w to miejsce także miłośnicy fortyfikacji z całej Polski.

Tuż po II wojnie światowej, w połowie lat 40-tych, rozpoczęto planowanie stanowisk artylerii nadbrzeżnej, a ich największą koncentrację przewidziano w rejonie głównej bazy Marynarki Wojennej w Gdyni. Wysoki klif Kępy (sięgający około 40 m n.p.m.) postanowiono wykorzystać do budowy systemu obronnego wybrzeża. Baterie rozmieszczano tak, by kontrolować podejścia do portów i newralgicznych odcinków wybrzeża. W projekcie wzorowano się między innymi na doświadczeniach wyniesionych z kampanii wrześniowej 1939 roku przez 31. „Cyplową” Baterię Artylerii Nadbrzeżnej im. Heliodora Laskowskiego (stacjonującej na Półwyspie Helskim), oraz baterię „Canet” z Oksywia. 

W latach 1946-1959 na Kępie Redłowskiej powstały stanowiska 11. Baterii Artylerii Stałej (11. BAS), pierwszej z jedenastu tego typu jednostek formowanych wzdłuż całego wybrzeża polskiego, od Międzyzdrojów aż do ujścia Wisły. Decyzja o budowie 11. BAS zapadła w październiku 1946 roku, a w czerwcu 1947 rozpoczęto prace budowlane. Rok później ukończono budowę czterech dwupoziomowych stanowisk ogniowych, w których zamontowano radzieckie armaty morskie B-13 kalibru 130 mm i donośności ok. 25 km. Pomocnicze obiekty budowano jeszcze do 1957 roku. Łącznie wybudowano 15 lekkich i ciężkich schronów pełniących rolę stanowisk ogniowych, punktów kierowania, elektrowni, magazynów amunicji, schronów załóg i innych. Do osłony przeciwdesantowej wokół stanowisk wybudowano kompanijny rejon umocniony (KRU), składający się z dwudziestu trzech żelbetowych kopuł ogniowych dla karabinów maszynowych (ckm i rkm), dziesięciu drewniano-ziemnych schronów i łączącego je systemu transzej.

Jesienią 1974 roku rozwiązano większość baterii i przeszły one w stan stałej konserwacji. W 1977 roku zrezygnowano i z tego, a sprzęt został wybrakowany. Od tego czasu baterie ulegały stopniowej dewastacji, szczególnie tam gdzie całkowicie rozwiązano jednostki i obiekty znalazły się na terenach ogólnodostępnych. Baterie stały się reliktami: zimnej wojny i starych koncepcji obronnych.

Trudny dostęp do stanowisk artyleryjskich 11. BAS położonych na wysokości około 40 m nad poziomem morza sprawił, że armaty na Kępie Redłowskiej nie zostały zdemontowane i pozostały na stanowiskach po ich opuszczeniu przez wojsko. Dzięki temu bateria redłowska to najlepiej zachowana w Polsce powojenna bateria nadbrzeżna i najatrakcyjniejszy zabytek militarny w Gdyni.

Na przełomie 1984 i 1985 roku, na skutek procesów abrazyjnych klifu, ważący 1466 ton żelbetonowy blok stanowiska ogniowego nr 2 osunął się w kierunku morza o około 20 metrów poniżej swego pierwotnego położenia. Do dziś zachowały się trzy stanowiska ogniowe z armatami kalibru 130, które są unikatowym reliktem z czasów zimnej wojny.

W latach 2005-2006 Pomorskie Stowarzyszenie Ochrony Fortyfikacji Reduta oraz Pomorskie Forum Eksploracyjne zadbało o częściową rewaloryzację fortyfikacji. W 2007 roku renowację kontynuowano dzięki Radzie Dzielnicy Redłowo, zaangażowaniu Marynarki Wojennej z wykorzystaniem środków finansowych gminy Gdynia w ramach programu „Gdynia po godzinach”. Armaty zostały pokryte kamuflażem w dwóch wersjach, by odzwierciedlać różne okresy ich służby: jednobarwnej zielonej, stosowanej w pierwszym okresie służy i wielobarwnej z późniejszego okresu.

Stanowisko Ogniowe nr 1

Stanowisko Ogniowe nr 2

Stanowisko Ogniowe nr 3

Stanowisko Ogniowe nr 4

Umocnienia przeciwdesantowe

Dojazd:

1. Ulicą J. Eismonda do parkingu na Polance Redłowskiej, następnie pieszo, ścieżką przyrodniczą prowadzącą w kierunku południowym.
2. Można również dojechać na mały parking przy ulicy Powstania Śląskiego 9. Przekroczyć ulicę Heweliusza i zejść schodami do lasu. Minąć siłownię na wolnym powietrzu i ścieżką biegnącą wzdłuż płotu jednostki wojskowej po ok. 20 minutach dotrzemy do stanowiska ogniowego nr 1.

 Bibliografia:

1. Gdynia.pl – Zakończono prace przy historycznych armatach w Redłowie.
2. Muzeum Miasta Gdyni – Gdyńskie fortyfikacje okresu Zimnej Wojny – 28. BAS.
3. Odkryj Pomorze – 11 BAS Gdynia Redłowo .
4. Pomorskie Travel – Stanowiska artyleryjskie 11 Baterii Artylerii Stałej w Redłowie.
5. Przewodnik gdański – 11. BAS Gdynia-Redłowo.
6. Wikipedia – 11 Bateria Artylerii Stałej w Gdyni.