Archiwa kategorii: Militarystyka

Cmentarz forteczny Twierdzy Modlin

DSC_0780a
Żołnierskie mogiły z 1939 roku

            Cmentarz założono prawdopodobnie w okresie wojen napoleońskich. Chowano wówczas poległych z załogi broniącej Modlina w 1813 roku. W czasie I Wojny Światowej grzebano zabitych żołnierzy armii niemieckiej i rosyjskiej, w tym Polaków walczących w mundurach armii zaborców. Niestety, do naszych czasów zachowała się tylko jedna zbiorowa mogiła żołnierzy, którzy stracili życie w czasie szturmu fortu XVI. Innych poległych uświetnia żeliwny krzyż na betonowej podstawie z częściowo zatartą tablicą głoszącą:  „1914-1920 Pamięci poległych i zmarłych żołnierzy tu pochowanych”. Najstarszymi grobami polskich żołnierzy jest dziewięć mogił legionistów z pułków piechoty Legionów przebywających w Twierdzy w czasie tzw. kryzysu przysięgowego, w latach 1916-1917…

Więcej…

Twierdza Modlin

DSC_0257a
Koszary obronne

                 Twierdza Modlin (rosyjska nazwa Nowogieorgiewsk) – zbudowana u zbiegu Wisły i Narwi, około 30 km na północny zachód od Warszawy. Składa się z cytadeli położonej na prawym brzegu Narwi, umocnionych przedmości: kazuńskiego i nowodworskiego oraz z dwóch pierścieni fortów. Jest jedną z największych i najlepiej zachowanych twierdz w Polsce.

            Dotychczasowy opis uzupełniłem nowymi zdjęciami nie tylko cytadeli ale kilku fortów zewnętrznych. Wrażenie robią filary mostu gen. J. H. Dąbrowskiego. Niewątpliwą ciekawostką jest zachowany oryginalny orzeł Księstwa Warszawskiego nad bramą „Północy”. Zaś sama Twierdza w jesiennych barwach wygląda imponująco…

Więcej…

Zamek w Szymbarku

DSC_0027a          We wsi Szymbark niedaleko Iławy, tuż nad brzegiem malowniczego jeziora, zachowały się ruiny czternastowiecznej warowni. Wybudowany w XIV wieku zamek stanowił własność kapituły pomezańskiej, a po sekularyzacji Zakonu wielokrotnie zmieniał właścicieli stając się rezydencją wpływowych pruskich rodów. Został spalony przez Armię Czerwoną w 1946 roku.

           Budowa zamku rozpoczęła się w  XIV, a może nawet w XIII wieku, z inicjatywy kapituły pomezańskiej, w miejscu dawnego grodu Prusów. Na planie prostokąta, o wymiarach 75 na 92 metry, w pierwszej fazie budowy wzniesiono mury zewnętrzne, osiem baszt, ufortyfikowaną bramę, wykopano fosę i przerzucono przez nią drewniany most zwodzony…

Więcej…

Tunel w Łupkowie

DSC_0761a           Leżąca na granicy Beskidu Niskiego i Bieszczadów, na wysokości 640 m npm, Przełęcz Łupkowska od wieków stanowiła swoistą bramę, przez którą wiodły szlaki handlowe z północy na południe. Przez ludność zamieszkałą po północnej stronie nazywana była Wrotami Węgierskimi, gdyż otwierała drogę do naddunajskich krain. Natomiast po południowej stronie określano ją mianem  Bramy Ruskiej, bo idące z węgierskich terenów kupieckie karawany wkraczały na ziemie zamieszkałe przez Rusinów.

          Rozwój kolejnictwa zapoczątkował powstawanie nowych żelaznych dróg. Jedną z nich była Pierwsza Węgiersko – Galicyjska Kolej Żelazna łącząca Węgry z Galicją. Poprowadzono ją z Budapesztu przez Koszyce, Łupków i Przemyśl do Lwowa. Tunel pod Przełęczą, ze względu na stopień komplikacji i niespodziewane przeszkody, był najdłużej budowanym elementem całej trasy. Drążenie tunelu rozpoczęto w marcu 1870 roku, a oddano do użytku 30 maja 1874 roku…

Więcej…

Dzieło D-9 Janówek

DSC_0257a                Jest to fortyfikacja pośrednia zewnętrznego pierścienia fortów Twierdzy Modlin. Została wzniesiona we wsi Janówek Pierwszy w latach 1912-1915 i weszła, wraz z fortami IV i XVII, w skład Grupy Fortowej „Janówek”. Właściwie były to koszary obronne, których budowy nie ukończono. W 1915 roku obiekt został wysadzony w powietrze przez wycofujących się Rosjan…

Więcej…

Fort IV Janówek

 DSC_0135a          Jeden z fortów wewnętrznego pierścienia Twierdzy Modlin. Został wybudowany sto metrów na północ od linii kolejowej w miejscowości Janówek, w latach 1883-1888. Przy budowie wzorowano sie na  planach wzorcowego rosyjskiego fortu F1879Ceglano-ziemna budowla o narysie lunety była wyposażona w podwójny wał i otoczona fosą. Wewnętrzny wysoki wał artyleryski osłaniał tylko czoło i fragment barków. Natomiast zewnętrzny, niski wał piechoty otaczał cały fort i wzmocniony był murem Carnota…

Więcej…

Fort V Dębina

DSC_1027a           Jest to jeden z fortów wewnętrznego pierścienia Twierdzy Modlin. Został wzniesiony na zachód od miescowości Czosnów, w latach osiemdziesiątych XIX wieku. Przy budowie wzorowano sie na  forcie F1879. Betonowe koszary łączyły poterny z kaponierą czołową i półkaponierami barkowymi. Fortyfikacja przechodziła kilka modernizacji, a ostatnią przerwał wybuch I wojny światowej…

Więcej…

Fort Beniaminów

DSC_0764a                  Fort w Beniaminowie został zbudowany przez Rosjan na początku XX wieku, jako jeden z pięciu mających osłaniać od wschodu linię Zegrze – Warszawa. W 1904 roku oddano do użytku elementy czołowe oraz barkowe i fort uzyskał zdolność bojową. W kolejnych latach ukończono umocnienia wałowe i potężne koszary szyjowe. Fort Beniaminów tworzył nieregularny pięciobok z łamaną, złożoną z dwóch nierównych odcinków, linią czołową. Jest to budowla jednowałowa, z wałem jednocześnie dla piechoty i artylerii.  Wewnątrz fortu powstał obszerny dziedziniec, który przecina biegnąca z koszar do wału poterna, pokryta ziemnym nasypem. Broniące dostępu do suchej fosy kaponiery skarpowe dziś już nie istnieją, a po tradytorach rozmieszczonych na barkach fortu pozostały jedynie gruzy. Załogę stanowiły trzy kompanie z 2 Zegrzyńskiego Pułku Piechoty (prawie 500 żołnierzy), które zakwaterowano, w stanowiącym zaplecze fortu, kompleksie koszarowym w pobliskich Białobrzegach…

Więcej…

Twierdza Zegrze

DSC_0663a
Poterna od bramy południowej

              Twierdza Zegrze to umocnienia w ramach tzw. Warszawskiego Rejonu Fortecznego, wzniesione przez Rosjan przy Trakcie Kowieńskim na przełomie XIX i XX wieku. Zasadniczymi elementami Twierdzy były, wkomponowane w wysoki północny brzeg Narwi, dwa forty, tzw. Umocnienie Duże i Umocnienie Małe. Łączyła je droga forteczna i linia kolejki wąskotorowej osłaniane wałem ze stanowiskami strzelniczymi i suchym rowem fortecznym. Między fortami wybudowano od strony rzeki trzy prochownie. Całość dopełniały dwa kompleksy koszarowe, pierwszy w samej fortyfikacji, drugi na przeciwnym brzegu Narwi, w miejscowości Zagroby (obecnie Zegrze Pd.). Fortyfikację zegrzyńską uzupełniały dwa z czterech planowanych fortów łącznikowych, w Beniaminowie i Dębem. Kolejne dwa, w Pustelnikach i Maciołkach, ze względów finansowych nie powstały. Z południowym brzegiem rzeki Twierdzę połączyły dwa mosty na Narwi: drogowy i kolejki wąskotorowej. Fortyfikacje przetrwały w dobrym stanie obydwie wojny światowe. Jedynie mosty zostały zniszczone przez wycofujących się Rosjan w 1915 roku, z których drogowy został odbudowany, a po kolejowym wystają z wody jedynie wieżyczki strażnicze…

Więcej…

Pogromca Napoleona

dsc_0966a
Mauzoleum feldmarszałka

                    Feldmarszałek Gebhard Leberecht von Blücher to jeden z ważniejszych pruskich dowódców okresu wojen napoleońskich. Przez żołnierzy nazywany „papą Blücherem” a przez złośliwych „Marszałkiem Naprzód”, ponoć była to najczęściej wydawana przez niego komenda. Podczas VI koalicji antyfrancuskiej został mianowany naczelnym wodzem armii Prus. Po zwycięskiej bitwie nad Kaczawą otrzymał tytuł księcia Wahlstatt (Wahlstatt – obecnie Legnickie Pole). W sławnej „bitwie narodów” pod Lipskiem dowodził prawym skrzydłem wojsk sprzymierzonych. Dzięki przedwczesnemu atakowi na pozycje francuskie związał walką część wojsk cesarskich niwecząc plan Napoleona i w konsekwencji doprowadzając do jego klęski. Przybywszy w ostatniej chwili ze swoją armią na pole bitwy pod Waterloo, marszałek uratował Anglików od niechybnej klęski i przypieczętował ostateczny upadek Napoleona…

Więcej…